به گزارش روابط عمومي اداره کل ميراث فرهنگي صنايع دستي و گردشگري استان به نقل از معاون ميراث فرهنگي اين اداره کل حاکيست: قلعه خويدک در روستايي به همين نام واقع در شهرستان يزد قرار دارد.

"نيکزاد" افزود: اين روستا در 17 کيلومتري جنوب خاوري شهر يزد در مسير راه يزد - بافق قرار گرفته است در جنوب اين آبادي زمين‌هاي نمکي و در سمت شمال شن‌زار و کوير است ضمن آنکه بلندي اين شهر از سطح دريا 1250 متر است .

وي در زمينه تاريخچه اثر هم گفت: بنا بر اعلام نظر "دينيار شهزادي" باستان شناس ساخت و ساز فعلي بنا مربوط به دوران آل مظفر مي‌باشد که در چندين مرحله نيز پس از آن تعميراتي بر روي بنا انجام شده و در بعضي نقاط از جمله سقف يکي از اتاق‌ها خشت‌هايي با ابعاد معمول پيش از اسلام ديده شده که به احتمال قوي مصالحي است که در ساخت و ساز اوليه بنا در پيش از اسلام به کار برده شده و بعد از تخريب مجدد از همان مصالح براي تعميرات دوباره بنا استفاده شده است.

به گفته وي در کتب تاريخ يزد متعلق به قرن 9 و 10 هجري به اين قلعه اشاره شده که مي توان از"تاريخ جديد يزد و جامع مفيدي" نام برد.

"نيکزاد" با بيان اينکه اين بنا جزو اموال عمومي است به ويژگي اين اثر تاريخي اشاره کرد و اظهار داشت: بناي ياد شده از معدود قلاع باستاني ايران در استان يزد به شمار ميرود و به لحاظ اهميت با ارگ بم قابل مقايسه است.

اين مسئول به مشخصات بنا اشاره کرد و گفت: ديواره اطراف قلعه با ترکيب و چينه با ارتفاعي بيش از 8 متر و با تزييناتي در نماي بيروني احداث شده است ضمن آنکه درب ورودي قلعه با طاق هلالي بلند در ضلع جنوبي قلعه واقع شده است.

وي افزود: فضاي داخلي قلعه به صورت چهار رديف اتاقکهايي است که سه کوچه در امتداد شمالي – جنوبي آنها را از هم مجزا مي‌کند و سقف اين اتاق‌ها به صورت آهنگ و اکثرا با قوس هلالي است و بر روي بخشي از کوچه‌ها ساباط‌هايي ديده مي‌شود.

اتاق‌هاي ضلع جنوبي و شرقي به صورت دو طبقه بوده‌اند که سقف طبقه سوم در اکثر موارد فرو ريخته است و در چهار گوشه قلعه برج‌هاي ديدباني تعبيه شده است و در اطراف ديوار دو جداره قلعه خندقي به عرض 10 متر وجود داشته است که در حال حاضر پر شده است.

"نيکزاد" اضافه کرد: بقاياي يک آسياب آبي در جوار قلعه ديده مي‌شود که در مسير قنات بوده و نشان دهنده وجود سيستم آبرساني در قلعه نيز مي باشد و نام بنا بر گرفته از نام روستاي محل احداث است.

وي گفت: بناي اين قلعه باستاني با مساحت تقريبا 2252 متر مربع با خشت و گل احداث شده است و به عنوان قلعه مسکوني و تدافعي در طول سده هاي متوالي مورد استفاده بوده است.

معاون ميراث فرهنگي افزود: با توجه به قدمت بسيار طولاني بنا تعميراتي که در مراحل مختلف بر روي بنا انجام شده منجر به تغييراتي در بنا نيز شده است.

بنا به گفته وي در دهه هاي اخير لوله آب شهري تا آستانه ورودي قلعه کشيده است و خندق اطراف قلعه نيز در خيابان سازي دهه هاي اخير پر شده است.

نيکزاد يادآور شد: طرح مرمت و احياء اين قلعه تهيه و مراحل مرمت اين قلعه در حال انجام است.

• نویسنده : یزد فردا
• منبع خبر : خبرگزاری فردا